Kategorie
Artykuły

Co to jest offset?

Chyba każdy, kto choć trochę interesuje się technikami drukarskimi bądź zamawia jakiekolwiek wydruki, choć raz słyszał o technice druku offsetowego. Czym jest ta technika i na czym tak właściwie polega? Jakie były jej początki i co obecnie drukuje się w tej technice? Na te pytania odpowiadamy poniżej.

Na czym polega offset?

Według ogólnej definicji, offset jest jedną z technik druku płaskiego, polegającą na przenoszeniu obrazu z płaskiej formy drukowej na podłoże drukowe za pomocą cylindra pośredniego pokrytego obciągiem. Brzmi to co najmniej dziwnie i zapewne większość z nas wciąż nie wie, czym offset tak naprawdę jest. Postaramy się wyjaśnić to prościej. Otóż, w technice druku offsetowego farba przenoszona jest z aluminiowej matrycy na podłoże, czyli papier za pośrednictwem odbicia na cylindrze, który jest pokryty warstwą gumy.

To właśnie sposób, w jaki farba ułożona jest na matrycy warunkuje sposób, w jaki zostanie ona przeniesiona na papier. Maszyna posiada zazwyczaj cztery cylindry, a każdy z nich nakłada inny kolor. Większość z nas na pewno słyszała nieraz o przestrzeni kolorów CMYK – to właśnie te cztery cylindry i odpowiadające im kolory:
C – cyjan,
M – magenta,
Y – żółty,
K – czarny.

Nowoczesne maszyny posiadają czasem piąty cylinder, którego zadaniem jest naniesienie kolorów spoza przestrzeni CMYK bądź uszlachetnianie wydruków. W technice druku offsetowego stosuje się przyciąganie i odpychanie wody poprzez pokrycie matrycy oleofilną i hydrofobową substancją. Dzięki niej matryca przyciąga tłuste farby, a odpycha wodę.

Druk offsetowy – oodrobina historii

Zaskakujący może być fakt, że początki offsetu sięgają aż końca XVIII wieku. To właśnie wtedy wynaleziona została nowa technika druku, a mianowicie litografia. Jej twórca, Alois Senefelder, zajmował się pisaniem scenariuszy teatralnych. Z czasem zapragnął drukować je na własną rękę. Początkowo polegało to bardziej na grawerowaniu tekstu na miedzianych płytach. Możemy sobie tylko wyobrazić, jak bardzo mozolne to było zajęcie. Do wynalezienia druku offsetowego skłonił go przypadek – zauważył, że pokrycie kamienia mieszaniną mydła i wosku sprawia, że miejsca te nie przyjmują wody, ale zatrzymują farbę.

To proste wydawać by się mogło odkrycie zapoczątkowało nową technikę „druku”. Alois rysował na kamieniu, następnie zwilżał go wodą i za pomocą małego wałka nakładał na niego farbę. W ten sposób powstał prototyp matrycy i początek litografii. Od tej pory zaczęto szukać sposobów na przyspieszenie procesu drukowania, ulepszenie go dla osiągnięcia lepszych efektów. Z czasem zaczęto używać gumy i tak powstał druk offsetowy, dzisiaj bardzo powszechnie stosowany.

Co drukuje się w technice offset?

Dzisiejsze maszyny zbudowane są z matryc automatycznych, które wykorzystują technologię naświetlania CTP. W tej technice drukuje się np. pudełka, jednak zwykle wiąże się to z zamówieniem ich w większym nakładzie, bo tylko wówczas zastosowanie tej techniki jest opłacalne. Wykorzystanie techniki offsetowej daje bardzo dobre wyniki, ale wiąże się z kosztami początkowymi.

Rodzaje offsetu

Druk offsetowy dzieli się na kilka rodzajów, a właściwie technik. Pierwszą z nich jest coldset, czyli offset „na zimno”. Polega na utrwalanie farby poprzez jej wsiąkanie w papier. Ta technika jest stosowana przede wszystkim przy druku wysokonakładowym.

Drugą techniką jest heatset, czyli offset „na gorąco”. On także polega na wsiąkaniu farby w papier, jednak po jej wsiąknięciu, w wyniku działania wysokiej temperatury, następuje odparowanie farby. Ta technika również stosowana jest do wysokonakładowych czasopism i magazynów, a w szczególności w przypadku, gdy wymagana jest najwyższa jakość druku na grubszym papierze, np. kredowanym czy kalandrowanym. Najbardziej klasyczną techniką offsetu jest offset wodny, przy użyciu roztworu nawilżającego.

Warto jednak wiedzieć, że istnieje także offset bezwodny, czyli taki, w którym forma drukowa nie wykorzystuje środka zwilżającego. W przypadku offsetu bezwodnego, używane są formy drukowe wykonane z silikonu i farby, które cechują się wysokim napięciem powierzchniowym. Tego rodzaju offset wiąże się jednak z wysokimi kosztami, dlatego jest dość rzadko stosowany.

Offset a druk cyfrowy – podobieństwa i różnice

W przypadku druku offsetowego, konieczne jest odpowiednie przygotowanie projektu. Każdy kolor składowy jest drukowany osobno, dlatego konieczne jest wykorzystywanie tylko i wyłącznie grafik wektorowych i najwyższej jakości. Warto wiedzieć, że koszt wydrukowania jednego egzemplarza w druku offsetowym jest niższy niż w przypadku druku cyfrowego.

Cena jest jeszcze niższa przy większych nakładach, więc na tego rodzaju druk warto zdecydować się, gdy potrzebujesz większej ilości wydruków w najwyższej jakości. W praktyce wygląda to tak, że większe nakłady drukuje się w offsecie, a mniejsze nakłady – w druku cyfrowym, który jest mniej skomplikowaną techniką i nie wymaga specjalnego przygotowania plików do druku.

Druk offsetowy zapewnia wysoką jakość

Technika druku offsetowego daje bardzo dobre efekty, o wiele lepszą jakość niż w przypadku druku cyfrowego. Pozwala także na zastosowanie grubszych rodzajów papieru bez utraty jakości wydruku. Jeżeli potrzebujesz jakichkolwiek wydruków w dużym nakładzie, druk offsetowy będzie dla Ciebie najlepszym rozwiązaniem.